Vào mùa mưa – thời điểm cây cà phê bước vào giai đoạn nuôi quả – nhiều nông hộ thường gặp hiện tượng rụng trái, thối trái, đen cành hoặc khô cành. Tuy nhiên, khi đến vườn cà phê của anh Vĩ, điều khiến ai cũng bất ngờ là gần như 95% cây trong vườn hoàn toàn không xuất hiện những biểu hiện này.
Vậy bí quyết của anh là gì?
- Phân biệt rõ bệnh khô cành và bệnh nấm trên cà phê
Theo anh Vĩ, nhiều bà con thường nhầm lẫn giữa bệnh khô cành và bệnh do nấm. Trên thực tế, đây là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau.
“Bệnh khô cành phần lớn là bệnh do dinh dưỡng, chứ không phải do nấm. Tôi khẳng định điều đó,” anh Vĩ chia sẻ.
Anh cho biết, khô cành thường xuất hiện ở những cành yếu, cành nhỏ, hoặc cành quay vào bên trong tán – nơi ít nhận ánh sáng và dinh dưỡng kém lưu thông.
- Nguyên nhân chính: Thiếu dinh dưỡng trầm trọng
Anh Vĩ nhấn mạnh, cây cà phê khỏe mạnh sẽ tự loại bỏ những cành yếu khi bước vào giai đoạn nuôi quả.
Ở giai đoạn đầu, khi cây chưa có trái, cành yếu vẫn có thể xanh tốt, lá vẫn đẹp, nên người trồng dễ chủ quan và ngại cắt bỏ.
Tuy nhiên, khi quả bắt đầu phát triển, nguồn dinh dưỡng tập trung chủ yếu cho quả, chiếm tới 70–80% năng lượng của cây. Lúc này, những cành yếu không đủ sức cạnh tranh dinh dưỡng, nên sẽ bị đào thải tự nhiên, dẫn đến hiện tượng khô đầu cành.
“Cành yếu mà mình tiếc, không cắt bỏ, thì đến khi cây nuôi quả, nó sẽ tự khô thôi. Còn những cành khỏe, tròn, mập thì mới có sức nuôi quả tốt,” anh giải thích.
- Kỹ thuật phòng ngừa: Cắt tỉa và bổ sung dinh dưỡng hợp lý
Để hạn chế tối đa tình trạng khô cành, anh Vĩ áp dụng hai nguyên tắc quan trọng:
Cắt tỉa đúng thời điểm
Loại bỏ sớm các cành mảnh, yếu, quay vào trong tán ngay từ giai đoạn chuẩn bị làm hoa hoặc sau khi thu hoạch.
Khi cắt, cần cắt triệt để, không để sót phần gốc yếu, tránh tái phát bệnh.
Bổ sung dinh dưỡng đầy đủ và cân đối
Cung cấp dinh dưỡng hợp lý trong từng giai đoạn, đặc biệt là giai đoạn nuôi quả và sau thu hoạch.
Chú trọng các yếu tố đa – trung – vi lượng, đảm bảo cây không bị “thiếu hụt cục bộ” ở những cành xa hoặc yếu.
- Bài học từ thực tế
Từ nhiều năm kinh nghiệm, anh Vĩ rút ra một điều cốt lõi:
“Cây cà phê khỏe là cây có cấu trúc tán thông thoáng, cành khỏe, dinh dưỡng đầy đủ. Nếu chăm đúng cách, 95% hiện tượng khô cành, thối quả sẽ không còn.”
Bài học từ vườn cà phê của anh không chỉ là kinh nghiệm kỹ thuật, mà còn là tư duy làm nông bền vững – hiểu cây, hiểu đất, và không ngừng học hỏi để cây khỏe, quả tốt, năng suất cao.
