Sau khoảng hai tháng liên tục xuất hiện những phiên giao dịch biến động mạnh, thị trường cà phê thế giới đang bước vào giai đoạn điều chỉnh đáng chú ý.
Cả hai sàn giao dịch chính của cà phê Arabica và Robusta đều ghi nhận mức giảm rõ rệt so với vùng đỉnh thiết lập vào cuối tháng 8.
Tính từ mức cao ngày 24/8, hợp đồng Arabica giao tháng 12 trên sàn New York đã giảm khoảng 13,5%, trong khi Robusta giao tháng 11 tại London mất khoảng 9,8%.
Đến phiên giao dịch gần nhất được đề cập, Arabica đứng ở mức khoảng 295,60 cent/pound, còn Robusta đạt khoảng 3.430 USD/tấn.
Diễn biến này cho thấy thị trường cà phê đang tạm thời rời khỏi trạng thái tăng nóng từng xuất hiện trong mùa hè.
Đáng chú ý, giá Arabica đã quay trở lại dưới ngưỡng 3 USD/pound, một vùng giá mà thị trường đã không giao dịch dưới mức này kể từ cuối tháng 6.
Trong khi đó, Robusta cũng từng giảm xuống khoảng 3.374 USD/tấn, mức thấp nhất của hợp đồng chính kể từ đầu tháng 6.
Tuy nhiên, đà giảm hiện nay chưa đồng nghĩa với việc thị trường cà phê đã bước vào một chu kỳ giảm giá dài hạn.
Đằng sau những biến động ngắn hạn vẫn tồn tại nhiều yếu tố có khả năng hỗ trợ giá trong các tháng tới.
Nguồn cung cà phê Brazil gây sức ép lên giá
Một trong những nguyên nhân chính khiến thị trường cà phê chịu áp lực hiện nay là triển vọng sản lượng lớn từ Brazil.
Brazil vẫn là quốc gia sản xuất cà phê quan trọng nhất thế giới, đặc biệt đối với Arabica. Khi triển vọng mùa vụ được cải thiện, thị trường thường phản ứng bằng cách điều chỉnh kỳ vọng về nguồn cung.
Trong thời gian trước, tiến độ thu hoạch chậm cùng với việc nông dân hạn chế bán cà phê đã phần nào giúp giá duy trì ở mức cao.
Nhưng tình hình đang thay đổi.
Các báo cáo từ Brazil cho thấy nhiều kho chứa cà phê đã gần đạt công suất tối đa và một số kho không còn khả năng tiếp nhận thêm lượng hàng mới.
Đây được xem là dấu hiệu cho thấy sản lượng cà phê Brazil trong niên vụ hiện tại có thể đạt kết quả khá tích cực, ít nhất xét về mặt sản lượng.
Một số dự báo cho rằng xuất khẩu cà phê Brazil có thể phục hồi mạnh, đạt khoảng 49 triệu bao trong niên vụ hiện tại.
Nếu lượng cà phê lớn tiếp tục được đưa ra thị trường quốc tế, áp lực nguồn cung có thể tiếp tục ảnh hưởng đến giá Arabica trong ngắn hạn.
Tồn kho Arabica thấp vẫn là yếu tố hỗ trợ giá
Mặc dù nguồn cung Brazil đang tạo sức ép, thị trường Arabica vẫn chưa hoàn toàn mất đi nền tảng hỗ trợ.
Một trong những yếu tố đáng chú ý nhất là lượng tồn kho cà phê được chứng nhận trên sàn vẫn ở mức rất thấp.
Tồn kho này đã giảm xuống khoảng 223.712 bao, thấp hơn rất nhiều so với mức của hai năm trước.
Điều này tạo ra một nghịch lý cho thị trường:
Nguồn cung của Brazil có triển vọng dồi dào, nhưng lượng cà phê sẵn sàng đáp ứng ngay cho hệ thống giao dịch quốc tế lại tương đối hạn chế.
Chính sự khác biệt giữa nguồn cung dự kiến và lượng tồn kho thực tế đang khiến thị trường trở nên nhạy cảm trước các thông tin mới.
Nếu sản lượng thực tế thấp hơn dự báo, hoặc quá trình thu hoạch và xuất khẩu gặp trở ngại, giá cà phê có thể phản ứng rất nhanh.
Thị trường đã bắt đầu quan tâm đến vụ mùa Brazil 2027/28
Trong khi phần lớn sự chú ý hiện nay vẫn tập trung vào lượng cà phê của Brazil trong niên vụ 2026/27, thị trường kỳ hạn đã bắt đầu hướng đến mùa vụ tiếp theo.
Một trong những vấn đề quan trọng là chu kỳ sản xuất Arabica của Brazil.
Sau một mùa vụ có sản lượng cao, vụ tiếp theo có thể bước vào giai đoạn giảm sản lượng theo chu kỳ sinh học của cây cà phê.
Theo dự báo được đưa ra, sản lượng cà phê Brazil trong niên vụ 2027/28 có thể giảm khoảng 5,1%, xuống còn khoảng 68 triệu bao.
Nếu kịch bản này xảy ra, lượng dư cung cà phê toàn cầu cũng có khả năng thu hẹp.
Đây là yếu tố có thể khiến thị trường chuyển từ câu chuyện “nguồn cung dồi dào” sang “nguồn cung có nguy cơ thiếu hụt” trong thời gian tương đối ngắn.
El Niño trở thành biến số quan trọng đối với giá cà phê năm 2027
Bên cạnh Brazil, yếu tố thời tiết đang trở thành một trong những vấn đề được thị trường quan tâm nhiều nhất.
Hiện tượng El Niño tại khu vực Thái Bình Dương nhiệt đới được dự báo có thể tiếp tục ảnh hưởng đến hệ thống khí quyển toàn cầu trong thời gian tới.
Đối với ngành cà phê, El Niño đặc biệt đáng chú ý vì có khả năng làm thay đổi lượng mưa tại nhiều vùng sản xuất quan trọng.
Trong đó, nhóm quốc gia châu Á sản xuất Robusta có thể chịu ảnh hưởng đáng kể.
Việt Nam, Indonesia và Ấn Độ là những nguồn cung Robusta quan trọng trên thị trường thế giới. Đây cũng là những khu vực có lịch sử chịu ảnh hưởng bởi tình trạng khô hạn khi El Niño xuất hiện.
Điều này khiến giới phân tích đặc biệt quan tâm đến diễn biến thời tiết trong năm 2027.
Nếu lượng mưa giảm mạnh trong giai đoạn cây cà phê cần nước để phát triển quả, năng suất Robusta có thể chịu tác động.
Việt Nam có thể trở thành tâm điểm của thị trường Robusta
Đối với Việt Nam, diễn biến El Niño có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Việt Nam hiện là một trong những quốc gia sản xuất và xuất khẩu Robusta lớn nhất thế giới. Vì vậy, bất kỳ biến động lớn nào về thời tiết tại các vùng trồng cà phê trọng điểm đều có khả năng ảnh hưởng đến nguồn cung quốc tế.
Các dự báo hiện tại cho rằng sản lượng cà phê Việt Nam trong niên vụ 2026/27 có thể tăng nhẹ, đạt khoảng 31,9 triệu bao, tương đương mức tăng khoảng 0,6%.
Con số này cho thấy nguồn cung Việt Nam trong niên vụ trước mắt chưa phải là yếu tố gây thiếu hụt lớn.
Tuy nhiên, rủi ro có thể xuất hiện rõ hơn trong giai đoạn sau.
Nếu El Niño làm giảm lượng mưa từ khoảng quý II/2027, lượng nước dự trữ tại các vùng trồng có thể suy giảm. Khi đó, cây Robusta có thể chịu áp lực đúng vào giai đoạn quan trọng của quá trình phát triển.
Do đó, thị trường có thể chưa phản ánh đầy đủ rủi ro thời tiết vào giá hiện tại.
Sản lượng cà phê toàn cầu vẫn được dự báo tăng
Mặc dù có nhiều rủi ro về thời tiết, triển vọng nguồn cung toàn cầu trong niên vụ 2026/27 vẫn tương đối tích cực.
Theo dự báo được trích dẫn, sản lượng cà phê thế giới có thể đạt khoảng 188,9 triệu bao, tăng khoảng 6% so với niên vụ trước.
Brazil là động lực chính của mức tăng này.
Sản lượng cà phê Brazil được dự báo đạt khoảng 71,9 triệu bao, tăng 14,1% so với niên vụ 2025/26.
Nếu các dự báo trên trở thành hiện thực, thị trường cà phê toàn cầu có thể ghi nhận lượng dư cung khoảng 14,4 triệu bao.
Đây là lý do quan trọng khiến giá cà phê khó duy trì đà tăng liên tục trong ngắn hạn.
Tuy nhiên, thị trường cà phê không chỉ phụ thuộc vào tổng sản lượng.
Tồn kho, tốc độ xuất khẩu, nhu cầu tiêu thụ, thời tiết và dòng vốn trên thị trường kỳ hạn đều có thể làm thay đổi diễn biến giá.
Niên vụ 2027/28 có thể là bước ngoặt
Bức tranh cung cầu được dự báo sẽ thay đổi đáng kể trong niên vụ 2027/28.
Nếu sản lượng Brazil giảm theo chu kỳ Arabica, trong khi sản xuất Robusta tại châu Á chịu tác động của thời tiết, lượng dư cung toàn cầu có thể thu hẹp.
Dự báo hiện tại cho thấy thặng dư cà phê thế giới có thể giảm từ khoảng 14,4 triệu bao xuống còn 9,2 triệu bao.
Điều này chưa đồng nghĩa với thiếu hụt cà phê.
Nhưng biên an toàn của thị trường sẽ thấp hơn.
Khi lượng tồn kho đã ở mức thấp, bất kỳ sự sụt giảm nào ngoài dự kiến về sản lượng cũng có thể khiến giá biến động mạnh hơn bình thường.
Nói cách khác:
Thị trường càng có ít hàng dự trữ, tác động của một cú sốc nguồn cung càng lớn.
Chi phí phân bón cũng có thể ảnh hưởng đến nguồn cung
Thời tiết không phải rủi ro duy nhất đối với sản xuất cà phê.
Chi phí đầu vào cũng đang trở thành vấn đề đáng quan tâm tại nhiều quốc gia sản xuất.
Giá phân bón, chi phí lao động, vận chuyển và các vật tư nông nghiệp có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định đầu tư của người trồng cà phê.
Tại một số quốc gia như Ethiopia, Honduras và Nicaragua, chi phí phân bón được dự báo tăng do tác động của các yếu tố địa chính trị.
Khi giá đầu vào tăng quá cao, một số nông hộ có thể giảm lượng phân bón sử dụng.
Trong ngắn hạn, điều này giúp giảm chi phí sản xuất.
Nhưng về dài hạn, việc giảm đầu tư cho dinh dưỡng cây trồng có thể làm hạn chế năng suất và ảnh hưởng đến tiềm năng sản lượng của những vụ sau.
Dự báo giá Arabica năm 2026 được nâng lên
Trong bối cảnh thị trường vừa trải qua một đợt tăng giá mạnh, tổ chức nghiên cứu BMI thuộc Fitch Solutions đã điều chỉnh tăng dự báo giá Arabica bình quân năm 2026.
Mức dự báo mới được nâng lên khoảng 307 cent/pound, so với dự báo trước đó là 293 cent/pound.
Việc nâng dự báo diễn ra trong bối cảnh thị trường vẫn phải đối mặt với hai yếu tố trái chiều.
Một mặt, sản lượng Brazil tăng mạnh có thể tạo áp lực giảm giá.
Mặt khác, tồn kho thấp, nguy cơ thời tiết và khả năng nguồn cung suy yếu trong niên vụ 2027/28 lại tạo nền tảng hỗ trợ cho giá.
Điều này cho thấy thị trường cà phê đang bước vào giai đoạn mà rủi ro nguồn cung trong tương lai quan trọng không kém sản lượng hiện tại.
Vì sao giá cà phê có thể biến động mạnh dù sản lượng toàn cầu tăng?
Đây là điểm đặc biệt đáng chú ý đối với người trồng và doanh nghiệp kinh doanh cà phê.
Thông thường, sản lượng tăng sẽ tạo áp lực giảm giá.
Nhưng cà phê là một thị trường toàn cầu có chuỗi cung ứng phức tạp. Cà phê được sản xuất tại nhiều khu vực khác nhau, trong khi thời gian thu hoạch, chất lượng, chủng loại và khả năng xuất khẩu giữa các quốc gia không giống nhau.
Một mùa vụ Brazil đạt sản lượng cao không có nghĩa rằng toàn bộ thị trường ngay lập tức có đủ cà phê.
Nếu Brazil thu hoạch tốt nhưng lượng tồn kho quốc tế vẫn thấp, thị trường vẫn có thể duy trì mức giá cao.
Ngược lại, chỉ cần xuất hiện một sự cố lớn tại những quốc gia sản xuất Robusta chủ chốt, giá có thể nhanh chóng tăng do người mua phải tìm kiếm nguồn cung thay thế.
Vì vậy, nhà sản xuất và doanh nghiệp cần theo dõi đồng thời:
Sản lượng Brazil.
Tiến độ thu hoạch.
Lượng xuất khẩu.
Tồn kho được chứng nhận.
Thời tiết tại Việt Nam và Đông Nam Á.
Diễn biến El Niño.
Chi phí phân bón.
Tỷ giá.
Nhu cầu tiêu thụ cà phê toàn cầu.
Người trồng cà phê cần chuẩn bị cho một thị trường khó dự đoán
Đối với người trồng cà phê, những biến động hiện nay cho thấy việc phụ thuộc hoàn toàn vào giá thị trường trong ngắn hạn ngày càng trở nên rủi ro.
Giá có thể tăng rất nhanh khi thị trường lo ngại thiếu cung, nhưng cũng có thể giảm mạnh khi triển vọng mùa vụ được cải thiện.
Trong bối cảnh đó, việc nâng cao năng suất, duy trì chất lượng và kiểm soát chi phí sản xuất vẫn là những yếu tố quan trọng.
Đối với các vùng trồng Robusta tại Việt Nam, việc theo dõi lượng mưa, nguồn nước và sức khỏe cây trồng sẽ càng quan trọng nếu El Niño tiếp tục gây ảnh hưởng.
Các biện pháp quản lý nước, giữ ẩm đất, sử dụng phân bón hợp lý và chăm sóc cây theo điều kiện thời tiết có thể giúp nông hộ giảm bớt rủi ro khi điều kiện khí hậu thay đổi.
Triển vọng giá cà phê: Cơ hội tăng giá vẫn tồn tại
Sau đợt giảm mạnh từ cuối tháng 8, thị trường cà phê có thể tiếp tục biến động trong thời gian tới.
Trong ngắn hạn, sản lượng Brazil lớn và tốc độ xuất khẩu phục hồi là những yếu tố gây áp lực lên giá.
Nhưng khi nhìn xa hơn, câu chuyện lại phức tạp hơn.
Niên vụ 2027/28 có khả năng chứng kiến sản lượng Arabica Brazil giảm. Trong khi đó, El Niño có thể tạo thêm áp lực lên nguồn cung Robusta tại châu Á.
Nếu tồn kho toàn cầu vẫn duy trì ở mức thấp, thị trường sẽ trở nên đặc biệt nhạy cảm với bất kỳ thông tin nào liên quan đến sản lượng.
Một mùa vụ thấp hơn dự kiến tại Brazil hoặc thời tiết bất lợi tại Việt Nam, Indonesia và Ấn Độ đều có thể khiến giá cà phê tăng trở lại.
Kết luận
Thị trường cà phê thế giới hiện đang đứng giữa hai xu hướng đối lập.
Trong ngắn hạn, nguồn cung Brazil tăng mạnh đang tạo áp lực giảm giá.
Nhưng trong trung và dài hạn, tồn kho thấp, chu kỳ giảm sản lượng Arabica của Brazil, rủi ro El Niño tại châu Á và chi phí sản xuất tăng có thể trở thành những yếu tố hỗ trợ giá.
Đặc biệt, năm 2027 có thể là giai đoạn quan trọng đối với thị trường cà phê toàn cầu.
Nếu sản lượng Brazil giảm đúng như dự báo và El Niño gây ảnh hưởng đáng kể đến các vùng trồng Robusta tại châu Á, lượng dư cung toàn cầu có thể tiếp tục thu hẹp.
Trong một thị trường có lượng tồn kho thấp, chỉ cần sản lượng thực tế thấp hơn dự báo cũng có thể tạo ra phản ứng giá rất mạnh.
Vì vậy, mặc dù giá cà phê Arabica và Robusta đang điều chỉnh sau đợt tăng nóng, chưa thể xem đây là dấu hiệu chắc chắn cho một chu kỳ giảm giá dài hạn.
Đối với người trồng cà phê Việt Nam, diễn biến thời tiết và đặc biệt là El Niño trong năm 2027 sẽ là một trong những yếu tố cần theo dõi sát sao nhất.
Thị trường cà phê trong thời gian tới có thể không chỉ được quyết định bởi lượng cà phê đang nằm trong kho, mà còn bởi câu hỏi quan trọng hơn:
Mùa vụ tiếp theo sẽ sản xuất được bao nhiêu cà phê và điều kiện thời tiết sẽ thay đổi như thế nào?
