báo cà phê—Trong quá khứ, Thượng Hải từng gắn liền với hình ảnh của trà. Nhưng ngày nay, thành phố này lại được xem là “tương lai của cà phê”. Bloomberg gần đây đã gọi Thượng Hải là “thành phố cà phê hấp dẫn nhất thế giới” — một danh hiệu mà ít ai dám nghĩ tới chỉ cách đây mười năm.
Bùng nổ cà phê: Những con số biết nói
Theo thống kê năm 2024, Thượng Hải có tới 9.115 quán cà phê, vượt xa cả London, New York hay Tokyo. Mức tiêu thụ cà phê của Trung Quốc đã tăng 150% trong vòng 10 năm, cao hơn nhiều so với mức trung bình toàn cầu.
Đi cùng với đó là sự xuất hiện của một hệ sinh thái cà phê hiện đại, gồm các nhà rang xay nội địa, chuỗi quán boutique và mô hình bán lẻ ứng dụng công nghệ.
Tuy nhiên, điều khiến Thượng Hải trở nên đặc biệt không chỉ là quy mô, mà còn ở cách người dân uống cà phê – nhanh, kỹ thuật số và đầy sáng tạo.
Cà phê như một trải nghiệm – không chỉ là thức uống
Ông Marty Pollack, nhà sáng lập Torch Coffee, chia sẻ:
“Người Trung Quốc là những người yêu ẩm thực thực thụ. Họ quan tâm sâu sắc đến hương vị và trải nghiệm. Họ sẵn sàng chi 20 đô la cho một ly cà phê, không phải vì sang trọng, mà vì tò mò và đam mê.”
Cà phê tại Thượng Hải không chỉ là “đồ uống buổi sáng”, mà là một phần của lối sống. Quán cà phê ở đây có thể là nơi đọc sách, chụp ảnh, nuôi thú cưng, hay thậm chí là không gian thời trang. Mỗi quán đều thể hiện “tinh thần hải phái (Haipai)” – phong cách đặc trưng của Thượng Hải: cởi mở, sáng tạo và sẵn sàng thử nghiệm.
Công nghệ – “chìa khóa” của sự bùng nổ
Ở Thượng Hải, cà phê không chỉ được phục vụ tại quán. Các ứng dụng giao hàng có thể mang một ly latte đến tận tay bạn chỉ trong vài phút.
Các chuỗi cà phê nội địa như M Stand, Manner Coffee, Seesaw hay Luckin Coffee phát triển với tốc độ của một startup công nghệ, được hậu thuẫn bởi các quỹ đầu tư lớn. Luckin Coffee thậm chí có thể bán hàng triệu ly mỗi ngày, nhờ sự kết hợp giữa quy mô quốc gia và hương vị bản địa.
Cách người Trung Quốc định hình lại hương vị cà phê
Nếu trước đây, cà phê Trung Quốc chịu ảnh hưởng mạnh từ phương Tây, thì nay các nhà rang xay và barista trong nước đã tạo nên bản sắc riêng. Họ hướng tới hương vị cân bằng, dễ tiếp cận, phù hợp với cả espresso truyền thống lẫn cà phê lạnh dành cho giới trẻ.
Thượng Hải không chỉ là “người tiêu dùng cà phê” mà còn đang trở thành người sản xuất có tầm ảnh hưởng toàn cầu. Khu vực Vân Nam – “vựa cà phê” của Trung Quốc – hiện sản xuất khoảng 100.000 tấn mỗi năm, nhưng tiêu thụ nội địa đã lên tới 400.000 tấn, cho thấy tiềm năng phát triển to lớn.
“Nhiều người làm cà phê ở Trung Quốc đã từng làm việc trực tiếp tại nông trại, tham gia thu hoạch và xử lý cà phê,” ông Marty nói. “Sự gắn kết dọc này giúp họ hiểu cà phê từ gốc rễ – điều mà ở phương Tây, đôi khi chỉ tồn tại trong lý thuyết.”
Tốc độ và tinh thần khởi nghiệp đáng kinh ngạc
Thượng Hải là nơi mà một quán cà phê có thể mở chỉ sau 40 ngày kể từ khi khảo sát địa điểm. Nếu một quán đóng cửa, một quán khác sẽ nhanh chóng mọc lên. Môi trường này thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp và đổi mới không ngừng.
Thị trường toàn cầu đang nhìn về phương Đông
Trong khi châu Âu và Mỹ đang chứng kiến nhu cầu cà phê chững lại do lạm phát và thói quen tiêu dùng thay đổi, thì Trung Quốc lại đang nổi lên như động lực tăng trưởng mới.
Năm 2023–2024, xuất khẩu cà phê Brazil sang Trung Quốc tăng 186%, trong khi Ethiopia hưởng lợi từ hạ tầng logistics thuộc sáng kiến “Vành đai và Con đường”.
Mặc dù người Trung Quốc trung bình chỉ uống 5 ly cà phê mỗi năm – so với 400 ly ở Mỹ và 1.000 ly ở Na Uy, nhưng tiềm năng vẫn khổng lồ. Các thành phố cấp hai như Vũ Hán đang nhanh chóng bắt kịp nhóm đầu bảng (Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu), tạo nên làn sóng tiêu dùng mới.
Tương lai của cà phê có thể đến từ Thượng Hải
Thượng Hải cho thấy tương lai của ngành cà phê toàn cầu: cá nhân hóa, công nghệ hóa và đầy tính trải nghiệm.
Thành phố này kết hợp chất lượng quốc tế với sự sáng tạo bản địa, tạo nên mô hình phát triển bền vững và hấp dẫn cho thế hệ người tiêu dùng trẻ.
Khi các thị trường phương Tây đang loay hoay tìm hướng đi mới, Thượng Hải – và rộng hơn là Trung Quốc – có thể chính là nơi định hình “chương tiếp theo” của câu chuyện cà phê thế giới.
