Người tiêu dùng cà phê tại Mỹ kỳ vọng việc Tổng thống Donald Trump đảo ngược chính sách thuế quan trong tháng trước sẽ sớm giúp giá cà phê hạ nhiệt có lẽ sẽ phải chờ đợi lâu hơn.
Theo các nhà môi giới, thương nhân và chuyên gia trong ngành, các mức thuế nhập khẩu diện rộng mà chính quyền Trump áp dụng trong mùa hè – bao gồm cả với những quốc gia sản xuất cà phê hàng đầu như Brazil – đã đẩy giá cà phê nhân tăng mạnh. Tuy nhiên, phần lớn chi phí gia tăng này vẫn đang “kẹt” trong chuỗi cung ứng và chưa phản ánh đầy đủ lên giá bán lẻ.
Thực tế, giá cà phê bán lẻ tại Mỹ tăng cao chủ yếu không phải do thuế, mà do tình trạng thiếu hụt nguồn cung cà phê toàn cầu trong năm ngoái. Trong vòng 12 tháng tính đến tháng 3, giá cà phê nhân đã tăng gấp đôi sau ba niên vụ liên tiếp thâm hụt sản lượng do thời tiết bất lợi.
“Phần lớn các đợt tăng giá bán lẻ mà chúng ta thấy đến nay không phải phản ứng trực tiếp với thuế quan, mà là hệ quả của thị trường cà phê nhân ở mức kỷ lục kể từ năm ngoái,” ông Christopher Feran, nhà phân tích cà phê độc lập, nhận định.
Theo các chuyên gia, phải mất ít nhất 9 tháng để biến động giá cà phê nhân lan tỏa đến người tiêu dùng cuối cùng. Nguyên nhân nằm ở thời gian rang xay, tồn kho và các vòng đàm phán giá giữa nhà rang xay và nhà bán lẻ. Điều này đồng nghĩa với việc, ngay cả khi giá nguyên liệu hạ nhiệt, người tiêu dùng Mỹ có thể phải chờ đến năm sau mới cảm nhận được sự giảm giá trên kệ siêu thị.
Mỹ hiện là quốc gia tiêu thụ cà phê lớn nhất thế giới. Việc giá cà phê duy trì ở mức cao kéo dài sẽ khiến Nhà Trắng gặp không ít khó khăn trong nỗ lực kiềm chế lạm phát thực phẩm trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11/2026.
Trong bối cảnh chịu áp lực chính trị từ các chiến thắng của đảng Dân chủ tại New Jersey, New York và Virginia – nơi cử tri bày tỏ sự bất mãn với chi phí sinh hoạt tăng cao – ông Trump đã quyết định rút lại các mức thuế “có đi có lại” từ 10–41% đối với hơn 200 mặt hàng thực phẩm khó sản xuất trong nước, bao gồm cà phê. Đồng thời, cà phê nhập khẩu từ Brazil cũng được miễn mức thuế bổ sung 40%, trong khi Brazil hiện cung cấp khoảng một phần ba lượng cà phê tiêu thụ tại Mỹ.
Tuy vậy, tác động tích cực của việc gỡ bỏ thuế sẽ không đến ngay lập tức. Giá cà phê nhân chiếm ít nhất 40% chi phí sản xuất cà phê rang xay, và mức tăng gần 35% của giá nguyên liệu trong giai đoạn tháng 8–11 – khi thuế quan còn hiệu lực – vẫn chưa được phản ánh đầy đủ vào giá bán lẻ. Trong khi đó, kể từ khi thuế bị dỡ bỏ, giá cà phê nhân mới chỉ giảm khoảng 6%.
“Giá cà phê thường tăng nhanh hơn rất nhiều so với khi giảm,” ông Steven Walter Thomas, CEO của nhà nhập khẩu cà phê Lucatelli Coffee tại Mỹ, cho biết, đồng thời nhấn mạnh phản ứng khá chậm chạp của thị trường sau khi thuế được gỡ bỏ.
Dù vậy, việc đảo ngược chính sách thuế đang giúp làm chậm lại đà tăng giá trong ngắn hạn. Cuối tháng 11, chỉ vài ngày sau khi thuế đối với cà phê Brazil được bãi bỏ, J.M. Smucker – công ty mẹ của thương hiệu Folgers – thông báo sẽ không tiếp tục xem xét tăng giá mùa đông để bù đắp chi phí thuế. Doanh nghiệp này cho biết thuế quan vẫn gây tác động tiêu cực khoảng 0,50 USD lên lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu trong năm tài chính hiện tại.
Một lãnh đạo của một nhà rang xay cỡ trung tại Mỹ nhận định: “Chúng tôi rất mừng vì thuế đã được gỡ bỏ, nhưng điều đó vẫn chưa đủ để kéo thị trường đi xuống. Giá cà phê nhân vẫn ở mức cao, trong khi người tiêu dùng thường chỉ nhìn vào yếu tố thuế mà không nhận ra áp lực từ giá nguyên liệu.”
Theo giới phân tích, dù triển vọng dư cung cà phê trong niên vụ 2025/26 và 2026/27 có thể giúp giá cà phê nhân hạ nhiệt, người tiêu dùng Mỹ sẽ vẫn phải chấp nhận mặt bằng giá cao thêm một thời gian nữa, trước khi những thay đổi tích cực thực sự xuất hiện trên cốc cà phê mỗi ngày.
