Châu Á vốn không được xem là “động cơ” của nhu cầu cà phê thế giới. Nhưng điều đó đang thay đổi với tốc độ chưa từng có. Từ một khu vực chủ yếu sản xuất để xuất khẩu, châu Á đang trở thành tâm điểm tiêu dùng, với mức tăng trưởng vượt xa châu Âu và Bắc Mỹ. Trong khi tiêu thụ cà phê tại phương Tây bắt đầu chững lại, nhu cầu toàn cầu vẫn tăng 3,4%. Riêng châu Á tăng đến 14,5% – một bước nhảy mang tính cấu trúc, không phải chu kỳ.
Sự trỗi dậy này xuất phát từ thu nhập tăng, bán lẻ số hóa, giao đồ uống qua ứng dụng, quá trình đô thị hóa, và sự lớn mạnh của tầng lớp trung lưu trẻ. Việt Nam, Indonesia, Ấn Độ, Philippines, Trung Quốc – mỗi thị trường đang định hình lại bản đồ cà phê của khu vực, kéo theo sự thay đổi lớn trong thương mại và chiến lược doanh nghiệp.
Những thị trường tiêu dùng cà phê tăng trưởng nhanh nhất thế giới
Việt Nam: Từ cường quốc xuất khẩu thành thị trường tiêu dùng bùng nổ
Việt Nam, nhà sản xuất cà phê lớn thứ hai thế giới, đang nhanh chóng trở thành một thị trường tiêu dùng năng động.
Tiêu thụ bình quân đầu người: 2,5–3 kg/năm (dưới mức 6–8 kg của châu Âu nhưng tăng rất nhanh).
Hệ sinh thái cà phê: Hơn 500.000 quán từ quy mô gia đình đến chuỗi hiện đại.
Người dùng ngày càng chuộng cà phê chất lượng tốt hơn, menu phức tạp hơn, pha chế đa dạng hơn.
Indonesia: “Ngôi sao mới” của châu Á
Từ một nước chủ yếu xuất khẩu, Indonesia đã trở thành một trong những thị trường tăng trưởng mạnh nhất:
Tiêu thụ tăng gấp 3 lần so với trước đại dịch, đạt 4,8 triệu bao, sắp vượt Nhật Bản.
Giao đồ uống qua GoFood trở thành thói quen.
Làm việc tại nhà khiến quán cà phê thành “trung tâm xã hội”, nơi gặp gỡ, làm việc và giải trí của giới trẻ.
Ấn Độ: Quy mô nhỏ nhưng tác động lớn
Dù tiêu thụ bình quân còn thấp, dân số đông và tầng lớp trung lưu trẻ giúp ngành cà phê Ấn Độ được dự báo tăng gấp đôi vào năm 2030.
Philippines và Đông Nam Á: Chuỗi nội địa trỗi dậy
Highlands Coffee (thuộc Jollibee) và các chuỗi trẻ tại khu vực đều tăng trưởng hai con số, dựa vào đồ uống ngọt, sữa nhiều và khẩu vị địa phương.
Trung Quốc: Động lực tăng trưởng quan trọng nhất
Tiêu thụ cà phê tại Trung Quốc tăng gần 150% trong một thập kỷ.
Số lần uống cà phê tăng 15% (số liệu Circana, năm 2024).
Trung Quốc đã vượt Mỹ trở thành thị trường quán cà phê thương hiệu lớn nhất thế giới, với hơn 50.000 cửa hàng.
Luckin Coffee mở 1 cửa hàng mỗi 2 giờ trong năm 2023.
Nhờ giá hợp lý, số hóa toàn diện, và mô hình bán lẻ siêu tốc, cà phê lần đầu tiên trở thành thức uống phổ biến tại đại lục.
Châu Á không chỉ tiêu thụ cà phê – mà còn định hình xu hướng
Người tiêu dùng châu Á đang tạo ra xu hướng mới, chứ không chỉ bắt chước phương Tây:
Indonesia: es kopi susu
Trung Quốc: trà kem cheese mặn
Việt Nam: cold brew robusta
Những format đồ uống này đang lan ra toàn cầu và xuất hiện trong menu của Mỹ, châu Âu.
Xuất khẩu “văn hóa cà phê” – không chỉ xuất khẩu hạt
Sự mở rộng mạnh mẽ của các chuỗi Nhật Bản cho thấy châu Á đang xuất khẩu cả mô hình và trải nghiệm cà phê.
Coffee-Kan: mở cửa hàng đầu tiên ở Ấn Độ vào 2027, hướng đến 60 cửa hàng năm 2030.
C-United (Coffee Bean & Tea Leaf Japan): mức chi tiêu kỳ vọng 2.000 yên/người – cao hơn mặt bằng khu vực.
Doutor Coffee: chuẩn bị đưa Kanno Coffee vào Đài Loan năm 2026.
Các chuỗi Nhật đặt cược vào nhu cầu “xa xỉ vừa túi tiền”: không gian yên tĩnh, dịch vụ tỉ mỉ, đồ uống thủ công và trải nghiệm kết hợp giữa online – offline.
Cùng lúc, các thương hiệu nội địa cũng bành trướng ra ngoài:
Luckin Coffee, Cotti Coffee sang Đông Nam Á và Trung Đông.
Arabica hiện có 154 cửa hàng tại châu Á – Thái Bình Dương.
Kopi Kenangan của Indonesia mở rộng sang các thị trường lân cận.
Trung Quốc – thị trường thể hiện rõ nhất sự chuyển dịch từ “xuất khẩu” sang “tiêu dùng”
Các quán cà phê nội địa Trung Quốc đang cạnh tranh trực tiếp với thương hiệu quốc tế. Thượng Hải, Thâm Quyến tạo ra xu hướng đồ uống mới, mô hình cửa hàng số hóa và thiết kế trải nghiệm dẫn đầu khu vực.
Châu Á sẽ định hình lại thị trường cà phê thế giới như thế nào?
Tác động lên thương mại và cung – cầu
Khi tiêu thụ ở phương Tây chậm lại, châu Á sẽ tạo ra phần lớn tăng trưởng nhu cầu toàn cầu trong 10 năm tới. Điều này có thể:
Thay đổi tuyến thương mại
Điều chỉnh chiến lược của các chuỗi toàn cầu
Tăng quyền thương lượng của các nước sản xuất như Việt Nam và Indonesia
Nếu tiêu thụ nội địa mạnh, nông dân bớt phụ thuộc vào biến động giá quốc tế.
Tác động lên thị trường rang xay, bán lẻ và đầu tư
Nhà máy rang xay tăng nhanh ở Đông Nam Á để phục vụ thị trường khu vực.
Ready-to-drink mở rộng mạnh.
Mô hình bán lẻ kiểu Trung Quốc (QR-order, loyalty digital, pick-up nhanh) lan sang toàn cầu.
Vốn đầu tư đổ vào công nghệ quán cà phê, tự động hóa và R&D đồ uống.
Sự tăng trưởng mạnh mẽ của châu Á đang tái định hình toàn bộ thị trường cà phê toàn cầu. Từ các siêu đô thị trẻ trung như Bắc Kinh, Jakarta, TP.HCM đến Bangalore hay Manila, nhu cầu mới, thói quen mới và mô hình kinh doanh mới đang xuất hiện.
Một hệ sinh thái cà phê châu Á đầy đủ – từ hạt, rang xay, tiêu dùng, chuỗi cửa hàng đến công nghệ – đang hình thành và ngày càng có ảnh hưởng lớn đến xu hướng toàn cầu.—-báo cà phê
