Ngành cà phê đặc sản đang bước vào giai đoạn chuyển dịch mới, nơi cá nhân hóa, tiện lợi và công nghệ trở thành trọng tâm bên cạnh chất lượng cà phê truyền thống.
Trong hơn hai thập kỷ qua, ngành specialty coffee đã trải qua nhiều thay đổi, từ xu hướng rang sáng đầu những năm 2000 đến sự bùng nổ của các phương pháp chế biến thử nghiệm trong những năm gần đây. Tuy nhiên, yếu tố cốt lõi vẫn không thay đổi: chất lượng cà phê.
Bước sang năm 2026, các xu hướng mới đang cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt. Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến trải nghiệm cá nhân, đồ uống thay thế cà phê, và sự tiện lợi trong quá trình mua hàng – thay vì chỉ tập trung vào cà phê thuần túy.
Matcha và đồ uống thay thế cà phê tiếp tục tăng trưởng mạnh
Matcha đang trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng nhất của các chuỗi cà phê, đặc biệt tại châu Âu và Mỹ. Một số chuỗi tại Anh như Caffè Nero và Black Sheep ghi nhận doanh số matcha vượt cả cà phê trong một số thời điểm.
Costa Coffee cũng vừa ra mắt dòng sản phẩm matcha hoàn chỉnh nhằm cạnh tranh với Blank Street – thương hiệu đã xây dựng giá trị hơn 500 triệu USD dựa trên các đồ uống matcha hương vị sáng tạo.
Sự phổ biến của matcha không chỉ đến từ lợi ích sức khỏe mà còn từ màu sắc bắt mắt, phù hợp với xu hướng lan truyền trên mạng xã hội, đặc biệt trong nhóm người tiêu dùng trẻ.
Ngoài matcha, các quán cà phê dự kiến sẽ mở rộng menu đồ uống phi cà phê với các thành phần có tính thẩm mỹ cao và nguồn gốc văn hóa rõ rệt, như ube, pandan, miso, yuzu – phản ánh xu hướng toàn cầu hóa hương vị, đặc biệt chịu ảnh hưởng từ châu Á.
Đồ uống giới hạn và cá nhân hóa trở thành chiến lược cốt lõi
Theo các chuyên gia trong ngành, người tiêu dùng ngày càng yêu thích các sản phẩm giới hạn theo mùa hoặc phiên bản đặc biệt. Những món đồ uống “one-off” như ube latte đã chứng minh sức hút của yếu tố mới lạ và khan hiếm.
Cùng với đó, cá nhân hóa đồ uống đã chuyển từ xu hướng sang kỳ vọng tiêu chuẩn. Báo cáo State of Beverages cho thấy 75% người tiêu dùng Gen Z tại Mỹ tùy chỉnh đồ uống của họ, và hơn 70% thường xuyên thử sản phẩm mới mỗi tháng.
Các tùy chọn như cold foam, topping, hương liệu bổ sung hiện đã trở thành thành phần cơ bản trong menu quán cà phê.
Công nghệ và tự động hóa định hình trải nghiệm quán cà phê
Công nghệ sẽ đóng vai trò ngày càng lớn trong hoạt động quán cà phê năm 2026, đặc biệt trong tự phục vụ, tự động hóa và thanh toán kỹ thuật số.
Xu hướng tiêu dùng tiện lợi tiếp tục tăng mạnh: tại Mỹ, 59% khách hàng mua cà phê qua drive-thru và 38% đặt hàng qua ứng dụng. Điều này buộc các thương hiệu cà phê phải đầu tư vào kiosk tự phục vụ, đặt hàng di động và thanh toán không tiếp xúc.
Các hệ thống công nghệ mới cũng giúp quán cà phê giảm lỗi đặt hàng, tăng tốc độ phục vụ và cải thiện hiệu quả vận hành, đồng thời cho phép nhân viên tập trung hơn vào trải nghiệm khách hàng.
Dữ liệu và AI hỗ trợ vận hành quán cà phê
Các giải pháp AI và phân tích dữ liệu đang được ứng dụng để quản lý menu, tồn kho và hành vi khách hàng. Ví dụ, công nghệ camera AI có thể chuyển menu viết tay thành danh sách sản phẩm kỹ thuật số, giúp quán cà phê cập nhật menu nhanh chóng.
Dữ liệu về lưu lượng khách, thời gian cao điểm và hành vi tiêu dùng giúp doanh nghiệp tối ưu nhân sự, thiết kế không gian và chiến lược sản phẩm.
Cân bằng giữa công nghệ và yếu tố con người
Dù công nghệ ngày càng quan trọng, yếu tố con người vẫn là giá trị cốt lõi của specialty coffee. Tương tác trực tiếp, cộng đồng và trải nghiệm hiếu khách vẫn là yếu tố tạo ra sự trung thành lâu dài của khách hàng.
Thách thức lớn nhất đối với quán cà phê năm 2026 là kết hợp trải nghiệm số hóa liền mạch với dịch vụ cá nhân mang tính con người.
Thông điệp cho nhà vận hành quán cà phê
Các xu hướng mới cho thấy thành công của quán cà phê không còn phụ thuộc solely vào chất lượng cà phê hoặc kiểm soát chi phí. Thay vào đó, doanh nghiệp cần:
Đa dạng hóa menu (matcha, RTD, đồ uống chức năng)
Cung cấp cá nhân hóa sâu
Đầu tư công nghệ và dữ liệu
Duy trì trải nghiệm dịch vụ con người
Trong bối cảnh kỳ vọng của người tiêu dùng ngày càng cao và thị hiếu thay đổi nhanh, khả năng thích ứng linh hoạt sẽ quyết định sự thành công của quán cà phê trong giai đoạn tới.
