Những ngày cuối năm 2025, không khí thu hoạch cà phê tại các vùng trọng điểm của tỉnh Gia Lai diễn ra khẩn trương và đầy phấn khởi. Nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi, lượng mưa phân bổ tương đối đều và sâu bệnh được kiểm soát tốt, cây cà phê sinh trưởng ổn định, cho năng suất cao hơn rõ rệt so với nhiều niên vụ trước.
Xã Gào – địa bàn từng thuộc huyện Chư Păh và một phần TP. Pleiku – tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những vùng sản xuất cà phê có năng suất cao nhất tỉnh. Theo ông Ngô Khôn Tuấn, Trưởng Phòng Kinh tế xã Gào, vụ thu hoạch năm nay năng suất bình quân đạt khoảng 3,4–3,6 tấn cà phê nhân/ha, vượt mức trung bình chung của toàn tỉnh Gia Lai.
Đáng chú ý, xã Gào hiện có khoảng 3.000 ha cà phê, trong đó gần 700 ha đã được chuyển sang trồng giống cà phê Thiện Trường – một giống mới cho thấy hiệu quả vượt trội. Trong niên vụ 2025, năng suất của giống này đạt từ 5–6 tấn nhân/ha, cao gần gấp đôi so với nhiều giống truyền thống đang canh tác tại địa phương.
Kết quả trên phản ánh rõ hiệu quả của quá trình tái cơ cấu giống cà phê, khi người dân và chính quyền địa phương chủ động lựa chọn các giống phù hợp hơn với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu Tây Nguyên, đồng thời đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường về sản lượng và chất lượng.
Gia đình chị Cù Thị Diễm Trang (thôn 5, xã Gào) là một trong những hộ tiên phong trong chuyển đổi giống. Niên vụ này, gia đình chị đã hoàn tất thu hoạch 20 ha cà phê với năng suất ước đạt khoảng 5 tấn nhân/ha. Theo chị Trang, dù giá cà phê có điều chỉnh giảm nhẹ vào thời điểm thu hoạch rộ, mặt bằng giá nhìn chung vẫn ở mức rất cao so với nhiều năm trước, đảm bảo hiệu quả kinh tế cho người trồng.
Khoảng 5 năm trở lại đây, gia đình chị chủ động “trẻ hóa” vườn cây, từng bước thay thế diện tích cà phê già cỗi, năng suất thấp bằng giống cà phê Thiện Trường. Quá trình chuyển đổi được thực hiện thận trọng, vừa làm vừa theo dõi khả năng thích nghi. Thực tế cho thấy, giống mới sinh trưởng khỏe, tỷ lệ đậu quả cao, khả năng chống chịu sâu bệnh tốt, giúp năng suất tăng 1,5–2 lần, đồng thời giảm chi phí đầu tư và tạo nền tảng cho canh tác bền vững.
Tại huyện Đak Đoa, vụ thu hoạch cà phê cũng diễn ra trong không khí sôi động. Ông Uê, người dân làng Tuơh Klah, cho biết cà phê tại khu vực này thường chín muộn hơn so với các vùng khác. Gia đình ông đang thu hoạch 4 ha cà phê với sự hỗ trợ của gần chục lao động trong làng.
Đáng chú ý, gia đình ông chỉ thu hoạch khi tỷ lệ quả chín đạt trên 90% nhằm kiểm soát chất lượng hạt. Dù chi phí nhân công cao hơn, toàn bộ sản lượng được giữ lại để chế biến cà phê chất lượng cao, giúp giá bán cao hơn khoảng 30% so với cà phê nhân thông thường.
Ở khâu thu mua, ông Lê Thanh Thịnh – chủ đại lý nông sản Trang Thịnh (xã Gào) – cho biết mỗi năm cơ sở thu mua khoảng 500 tấn cà phê, chủ yếu cung cấp cho các doanh nghiệp xuất khẩu. Theo ông Thịnh, xã Gào nhiều năm liền nằm trong nhóm địa phương có năng suất và chất lượng cà phê cao nhất tỉnh, đáp ứng tốt các tiêu chuẩn chế biến sâu và xuất khẩu.
Thực tiễn sản xuất tại Gia Lai cho thấy, việc đẩy mạnh tái canh, sử dụng các giống mới như giống cà phê Thiện Trường, kết hợp với quy trình thu hoạch và chế biến chú trọng chất lượng, đang góp phần nâng cao giá trị gia tăng cho ngành cà phê, đồng thời tạo nền tảng phát triển bền vững trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh.
